سندرم متابولیک و علل ابتلا به آن

سندرم متابولیک
  • تغذیه 13 بهمن 1399

سندرم متابولیک یک بیماری نیست بلکه گروهی مشکلات مربوط به سلامت است برای مثال : تجمع بالای چربی اطراف شکم ، تری گلیسیرید  بالا ، کلسترول بالا ، فشار خون بالا و سطوح بالای قند خون . اگر حداقل سه مورد از این علائم را دارید ، احتمال  ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی ، دیابت و سکته مغزی در شما بالا میرود.

سایز بالای دور کمر

هنگامیکه در مرکزبدن افزایش سایز وجود داشته باشد (چاقی سیبی شکل یا گلابی شکل) می تواند منجر به سندرم متابولیک شود. بصورت عمومی، بالا بودن اندازه دور کمر برای زنان 35 اینچ یا بیشتر و برای مردان 40 اینچ یا بیشتر است . اما پزشک می تواند به شما بگوید که آیا این سندرم شامل حال شما هم میشود یا خیر. چربی به تنهایی مشکل ایجاد نمیکند بلکه محل قرار گرفتن چربی ها هم میتواند مسئله ساز شود : چربی شکمی برای بیماری های قلبی عروقی و سایر شرایط خطرناک است.

تری گلیسیرید بالا

تری گلیسیرید نوعی چربی در خون است که بدن شما از کالری اضافی آنرا تولید می کند. اگر نتوانید سطوح آنرا زیر 150 میلی گرم در دسی لیتر نگه دارید ، احتمال ابتلای شما به سندرم متابولیک بیشترمیشود. می توانید برای کاهش سطح تری گلیسیرید دارو مصرف کنید ، اما بهترین راه این است که وزن کم کنید ، ورزش کنید و کالری دریافتی را کاهش دهید.

کلسترول HDL خیلی کم

HDL کلسترول خوب است که ممکن است به حذف LDL ، نوع بد ازعروق کمک کند. اگر HDL برای زنان کمتر از 50 میلی گرم در دسی لیتر یا برای مردان کمتر از 40 میلی گرم در دسی لیتر باشد ، این می تواند شما را برای سندرم متابولیک آماده کند. شما میتوانید با کاهش وزن ، رژیم غذایی بهتر و سایر تغییرات در زندگی ، سطح HDL خود را افزایش دهید.

قند خون ناشتا

وقتی حدود 8 ساعت غذا نمی خورید ، بدن شروع به جبران کمبود قند می کند و فرم ذخیره شده آن را می شکند. بدن از هورمون انسولین کمک میگیرد تا سطح قند خون را در یک محدوده سالم حفظ کند. اما گاهی اوقات نمی تواند سطح قند خون را کنترل و متعادل کند و قند خون “ناشتا” شما بیش از حد بالا می رود. قند خون  بیش از 100 میلی گرم در دسی لیتر می تواند منجر به سندرم متابولیک شود.

فشار خون بالا

اگر میزان فشار خون شما بالاتر از  130/85 باشد ، می توانید به سندرم متابولیک مبتلا شوید. اما اگر فقط 5٪ از وزن بدن خود را کاهش دهید ممکن است بتوانید به طور طبیعی فشار خون خود را کاهش دهید. ورزش ، ترک سیگار و رژیم غذایی سالم و کم نمک نیز می تواند کمک کننده باشند.

پیشگیری

با افزایش سن احتمال ابتلا به سندرم متابولیک افزایش می یابد ، همچنین ممکن است ژنتیک شما شانس ابتلایتان را بالا ببرد. در این زمینه کار زیادی نمی توانید انجام دهید. اما می توانید برای جلوگیری از این بیماری و کاهش احتمال ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب ، حملات قلبی و دیابت نوع 2 قدم هایی را بردارید.

  • فعالیت بدنی داشته باشید

افرادی که فعالیت بدنی کافی ندارند ، بیشتر به سندرم متابولیک مبتلا می شوند. بهتر است پنج بار در هفته و هربار حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید. حتی 10 دقیقه ورزش می تواند تفاوت زیادی ایجاد کند.

  • وزن خود را کنترل کنید

چربی بیش ازحد در بدن یکی دیگر از دلایل احتمالی سندرم متابولیک است. اضافه وزن به شدت با تمام مشکلات مربوط به سلامتی مرتبط است. همچنین می تواند بدن شما را در پاسخ دادن به انسولین ، هورمونی که سطح قند خون را ثابت نگه دارد ، متوقف کند. این مقاومت به انسولین نامیده می شود و یکی دیگر از دلایل عمده ای است که افراد به سندرم متابولیک مبتلا می شوند.

سایر علل احتمالی

اگر در بدن خود التهاب دارید یا خون شما خیلی راحت لخته می شود ، احتمال ابتلا به سندرم متابولیک در شما بیشتر است. سایر شرایطی که ممکن است نقش داشته باشد عبارتند از:

  • کبد چرب  وجود مقادیر بالای تری گلیسیرید و چربی های دیگر در کبد
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود کیست های متعدد بر تخمدان
  • سنگ صفرا  قطعات سختی که از مایع گوارشی موجود در کیسه صفرا ساخته میشوند
  • آپنه خواب  در طول خواب بارها و بارها تنفستان قطع میشود و دوباره برمیگردد که باعث میشود اکسیژن کافی دریافت نکنید

عادت های خود را تغییر دهید

اولین چیزی که پزشک برای درمان سندرم متابولیک پیشنهاد می کند اصلاح عادات است. قند ، نمک ، چربی اشباع شده و غذاهای فرآوری شده را کاهش داده و مقدارسبزیجات ، میوه ها و غلات کامل را افزایش دهید.

بیشتر ورزش کنید. اگر سیگار می کشید ، با پزشک خود در مورد ترک آن صحبت کنید. همه این عادت ها می توانند به شما در کاهش قند خون ، فشار خون و تری گلیسیرید کمک کنند ، همچنین کلسترول خوب بدن را افزایش میدهد.

دارو ممکن است کمک کند

اگر تغییر در سبک زندگی سندرم متابولیک شما را کنترل نکند ، ممکن است پزشک دارو به شما پیشنهاد کند. دارو جایگزین تغییر سبک زندگی نخواهد شد ، اما می تواند کمک کند. ممکن است دارویی به نام استاتین برای کاهش کلسترول دریافت کنید. سایر داروها ممکن است:

  • احتمال حمله قلبی را کاهش دهد
  • فشار خون خود را پایین بیاورد
  • از لخته شدن خون جلوگیری کند
  • با بیماری کرونری قلب مبارزه کند